lek. med. Arkadiusz Janusz   :

:   www.ortopeda.net.pl   :

:   ajanusz@ortopeda.net.pl

Ostroga piętowa a raczej - zapalenie rozcięgna podeszwowego

Uciążliwy i uporczywy ból pięty to często spotykana dolegliwość. Potoczna nazwa tego schorzenia to ostroga piętowa (ang. heel spur, łac. calcar calcanei) - ze względu na często spotykane przy tego typu dolegliwościach na zdjęciach rentgenowskich wyrośla kostne w okolicy pięty. Jednak właściwszą nazwą jest zapalenie rozcięgna podeszwowego (ang. plantar fascitis).

ostroga

Rys. 1 - Zdjęcie boczne stopy 83 letniej Pacjentki z bólem pięty. Strzałka wskazuje dużą ostrogę piętową


Jako zapalenie rozcięgna podeszwowego określa się stan zapalny okolicy przyczepu bliższego rozcięgna podeszwowego oraz tkanek otaczających rozcięgno, powodujące ból utrudniający chodzenie. Choć w badaniu mikroskopowym tkanki rozcięgna podeszwowego stwierdza się przede wszystkim zmiany degeneracyjne (zwyrodnieniowe) a nie zapalne - to nazwa 'zapalenie rozcięgna podeszwowego' jest powszechnie używana. Zapalenie rozcięgna podeszwowego nie tylko może znacząco ograniczać sprawność Pacjenta ale przez to, że niekiedy je wyleczyć - frustruje zarówno chorego jak i lekarza.

Rozpoznanie zapalenia rozcięgna podeszwowego stawia się nie na podstawie badań obrazowych czy laboratoryjnych lecz na podstawie objawów klinicznych:

W razie dłuższego utrzymywania się dolegliwości zlecane są badania obrazowe - przede wszystkim zdjęcia rentgenowskie i badania USG.

Schorzenie to dotyka najczęściej osoby pomiędzy 40 a 60 rokiem życia. Czynniki, które zwiększają ryzyko jego wystąpienia to:

W 1/3 przypadków schorzenie dotyczy obu stóp.
Według danych z USA co setna wizyta u ortopedy spowodowana jest zapaleniem rozcięgna podeszwowego.

Anatomia:
Rozcięgno podeszwowe to mocna, włóknista struktura przypominająca taśmę, zlokalizowana w okolicy dolnej strony stopy (podeszwy). Od tyłu przyczepia się do przyśrodkowej części guza piętowego (i tu zwykle ulega przeciążeniu, w tym miejscu pojawia się ból). Ku przodowi rozcięgno poszerza się, dzieląc się na pięć części - każda z nich biegnie do stawu śródstopno-palcowego, przyczepiając się u podstawy paliczka bliższego palucha i pozostałych palców stopy:

plantar

Podczas zgięcia palców ku górze (na przykład przy każdym kroku czy skoku) rozcięgno jest napinane - co powoduje uniesienie sklepienia poprzecznego stopy:

windlass2

Mechanizm ten został opisany w 1954 przez Hicksa i nazwany 'efektem kołowrotu":

windlass3



Do góry strony